Het Lancastermonument aan de Rijksstraatweg in Ridderkerk in de oude opstelling.

 

In de Tweede Wereldoorlog werden, vooral in de jaren 1943, 44 en 45, door de geallieerden bombardementen uitgevoerd op belangrijke industrieën en steden in Duitsland om de Duitse Weermacht tot overgave te dwingen. Vele vluchten, soms met honderden bommenwerpers, werden uitgevoerd vanuit bases in Engeland. De Duitse luchtdoelartillerie en de Duitse luchtmacht werden ingezet om de bommenwerpers te onderscheppen en neer te schieten. Dat gebeurde ook in de nacht van 28 op 29 juni 1943 toen de Lancaster II ED 362 HW- E for Easy met een Engelse en Canadese bemanning terugkeerde van een bombardement op Keulen. Boven Ridderkerk werd de Lancaster door een Duitse nachtjager aangeschoten en stortte neer in de polder Veren Ambacht op een stuk land langs de Rijksstraatweg. Zes van de zeven bemanningsleden kwamen om, één wist per parachute het toestel zwaargewond te verlaten en werd door de Duitse bezetter gevangen genomen en in een kamp geplaatst. In 2001 verrichtte de Wrakken opruimingsdienst van de Koninklijke Luchtmacht een onderzoek naar de juiste locatie van het toestel. De gemeente besloot om op deze locatie een monument te plaatsen.

De activiteit onder de naam "Remember September" kreeg gehoor bij de gemeente, in het bijzonder bij burgemeester drs. J.B. Waaijer. In de zelfde periode was de gemeente gestart met de realisatie van een monument voor de overleden bemanning van het Lancastertoestel. Een lid van het " Remember September Comité", Ger de Jong, was daarna samen met Jos Wesdijk van de gemeente betrokken bij de voorbereiding en uiteindelijke onthulling van het monument op 21 september 2002. De onthulling van het Lancastermonument werd verricht door burgemeester drs. J.B. Waaijer en de president of de "Market Garden Veterans Association" en Engels oorlogsveteraan Mr. Charles Reeves. Met de Koninklijke Luchtmacht had het comité de afspraak gemaakt dat een aantal Hercules toestellen, die op de Ginkelse Heide Engelse oud parachutisten en Nederlandse para's hadden gedropt, daarna over een paar locaties in Ridderkerk zouden vliegen als eerbetoon aan de Engelse veteranen. Op de dag van de onthulling kwamen ze dan ook met donderend geweld laag over Ridderkerk vliegen tot verbazing van vele inwoners, die schrokken van het enorme lawaai. De vlucht was in de media niet aangekondigd.

 

Nieuwe opstelling.

In 2016 is er onderzoek verricht door de Bergingsdienst van de Koninklijke Luchtmacht in verband met de aanleg van de onderdoorgang Rijksstraatweg en de daaraan voorafgaande verlegging van een gasleiding. De berging van de resten van de Lancaster bommenwerper is verricht in 2016. Het bestaande Lancastermonument is verwijderd en opgeslagen. Mede op initiatief van Ger de Jong, erevoorzitter van het Ridderkerkse Veteranencomité en jaren lang mede organisator van de jaarlijkse herdenking en de majoor A.L. Kappert, Stafofficier Vliegtuigberging, wordt het monument herplaatst in een nieuwe opstelling. Daarbij zal een deel van het geborgen vliegtuig geplaatst worden bij het monument. Daartoe zijn in januari burgemeester Attema, Jos Wesdijk, twee leden van het veteranencomité, de architect en enige leden van de gemeente naar de vliegbasis Woensdrecht geweest om te overleggen welk deel van het vliegtuig geplaatst kan worden bij het monument. De keuze is gemaakt en zal zichtbaar zijn bij het hernieuwde monument. De opzet is dat in september 2016 de herdenking/tevens onthulling zal plaatsvinden met de leerlingen van de lagere school "De Piramide".

 

Het Lancastermonument aan de Rijksstraatweg in Ridderkerk in de nieuwe opstelling.

 

De bemanning van de ED 362 bestond uit twee Canadezen en vijf Britten. De gezagvoerder en piloot is Flying Officer Philip Pascoe uit Nova Scotia (Canada). Voorts bestond de bemanning uit nog een Canadees, sergeant Robert Moulton, een boordschutter uit Landsdowne in Ontario. De andere leden van de bemanning zijn Britten. Sergeant Horace Gentle, navigator/bommenrichter Pilot Officer Chris Wood uit Llandudno in Wales, sergeant Joe Reffin, radiotelegrafist en schutter uit Taynuuilt in Arghylshir Schotland, boordwerktuig kundige Sergeant Frank Wheeldon uit Prestwicke en rompschutter Sergeant Ronald Storr. De aanval op Keulen begon op 29 juni om 01.00 uur en zou tot 02.45 uur voortgaan. Rond 01.30 uur  nachts bereikte de Lancaste te midden van een grote armada de stad Keulen. Na het afwerpen van de bommen vloog de Lancaster terug naar Engeland. In het luchtruim boven Nederland werd het bedreigd door Duitse nachtjagers. Bij het naderen van de Nederlandse kust werd de ED 36 aangeschoten door een nachtjager, vloog in brand en storte neer in de polder Vere Ambacht op een land gelegen langs de Rijksstraatweg ter hoogte van de Voorweg. Het toestel boorde zich in de kleigrond tot een diepte van ongeveer 13 meter. Eén van de bemanningsleden Ronal Storr zag kans om met zij parachute, zwaar gewond, het toestel te verlaten. Hij kwam terecht in de Hoekse Waard  en werd door bewoners afgeleverd bij de burgemeester. Daar werd hij door de Duitsers gearresteerd. Via diverse Duitse concentratiekampen keerde hij na de oorlog terug naar zijn vaderland. De stoffelijke resten van de andere zes bemanningsleden werden begraven op de Algemene Begraafplaats Crooswijk te Rotterdam.

 

De gedenkplaat van het Lancastermonument.